Stressverzuim 49% hoger dan vijf jaar geleden: uitval duurt maanden

Het stressgerelateerd verzuim blijft stijgen. Tussen juli 2025 en juni 2026 lag het 12% hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder, en 49% hoger dan vijf jaar daarvoor, meldt Rendement Uitgeverij op basis van cijfers van ArboNed. Wie uitvalt door stress is bovendien lang weg, waardoor de gevolgen voor teams en loonkosten groot zijn.

Wat de cijfers laten zien

Volgens de gegevens komt stressgerelateerd verzuim vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, vaker bij parttimers dan bij fulltimers en vaker bij werknemers van 25 tot 44 jaar dan bij andere leeftijdsgroepen. Het patroon geeft aanknopingspunten voor wie wil nagaan waar in de eigen organisatie de risico's zitten. Het zegt niet dat een bepaalde groep de oorzaak bij zichzelf moet zoeken.

Ook de duur valt op. Werknemers die door stress uitvallen, zijn gemiddeld 257 dagen afwezig. Bij een burn-out is dat gemiddeld 338 dagen. Naast de verzuimkosten betekent dat een langdurig re-integratietraject en meer druk op collega's die het werk moeten opvangen. Je betaalt als werkgever bij ziekte in principe maximaal 104 weken door, met minimaal 70% van het loon. Een verzuimperiode van deze lengte put dus een flink deel van die periode uit. Met de rekentool voor verzuimkosten maak je inzichtelijk wat een langdurige uitval jouw organisatie kost.

Werk en privé lopen door elkaar

ArboNed stelt dat werk in ongeveer één op de vijf gevallen de belangrijkste oorzaak is van stressgerelateerd verzuim. Dat betekent ook dat in de overige gevallen andere factoren zwaarder wegen of dat een combinatie van oorzaken speelt. Vaak lopen werknemers vast door een optelsom van werkstress en privéstress. In de privésfeer gaat het bijvoorbeeld om gezondheidsproblemen, financiële zorgen of mantelzorg.

Werkgevers ervaren op dat terrein weinig grip. Uit ander onderzoek van ArboNed samen met MKB-Nederland blijkt dat 75% van de werkgevers weinig invloed ervaart op omstandigheden buiten het werk. Toch ligt de privésituatie volgens ArboNed niet helemaal buiten jouw invloedssfeer: een tijdig gesprek en praktische aanpassingen kunnen voorkomen dat een werknemer vastloopt.

Zorgplicht en psychosociale arbeidsbelasting

Op werkgevers rust een zorgplicht. Die houdt onder meer in dat je de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) zo veel mogelijk voorkomt of beperkt. Werkdruk valt hieronder en kan leiden tot werkstress. Het gaat dus niet alleen om het begeleiden van iemand die al is uitgevallen, maar vooral om het wegnemen of verkleinen van risico's vooraf.

Wat betekent dit voor werkgevers?

De cijfers vragen om een vroegtijdige aanpak die zowel op werk als op de persoonlijke situatie van werknemers let. Concrete stappen:

• Voer regelmatig gesprekken. Doorgaans is dit een taak voor de leidinggevende. Vaste gesprekken verlagen de drempel voor een werknemer om aan te kloppen als het niet goed loopt, nog voordat iemand uitvalt.
• Check de werkdruk. Kijk waar werkdruk en andere PSA-factoren in de organisatie hoog zijn en welke maatregelen je kunt nemen om ze te beperken. Leg de aanpak vast, zodat je kunt laten zien dat je invulling geeft aan je zorgplicht.
• Bied tijdelijke aanpassingen. Denk aan een (tijdelijk) andere arbeidsduur, andere werktijden of een andere arbeidsplaats, of een aangepast takenpakket. Dat kan ook helpen als een werknemer mantelzorg verleent en daardoor moeite heeft om werk en privé te combineren.
• Maak verlofmogelijkheden bespreekbaar. Voor mantelzorgers bestaan verschillende verlofvormen. Wijs werknemers erop en help ze uitzoeken wat in hun situatie past.
• Denk mee bij geldzorgen. Ook bij financiële problemen kunnen werkgevers op verschillende manieren ondersteunen. Maak duidelijk dat werknemers hierover terechtkunnen, zodat zorgen niet oplopen tot verzuim.
• Houd verzuim in beeld. Kijk of stressverzuim vaker voorkomt bij parttimers, vrouwen of werknemers van 25 tot 44 jaar in jouw organisatie, en stem je preventie daarop af.

Twijfel je over de reikwijdte van je zorgplicht of over de juiste begeleiding van een zieke werknemer? Vraag dan advies aan je arbodienst of bedrijfsarts.

Het onderzoek is gepubliceerd door Rendement Uitgeverij; de onderliggende cijfers zijn afkomstig van ArboNed.