Rechter staat 40% kantoorplicht bij Booking.com toe

Booking.com mag zijn personeel in Nederland verplichten om minstens 40 procent van de werktijd op kantoor te werken. De kantonrechter in Amsterdam gaf het reisplatform daar woensdag toestemming voor, nadat de ondernemingsraad (OR) niet wilde instemmen, meldt tpo.nl. De uitspraak is een signaal voor werkgevers die hun hybride beleid willen aanscherpen.

Wat is er precies besloten?

Sinds juli 2023 gold 40 procent kantoorwerk bij Booking.com als advies. Nu wordt het een verplichting voor ruim 6000 medewerkers op het hoofdkantoor naast Amsterdam Centraal. Bij een vijfdaagse werkweek betekent dit twee dagen per week, waaronder één vaste teamdag.

Het beleid kent enkele afspraken die de verplichting afzwakken of uitstellen:

• De aanwezigheid wordt per maand gemeten, niet per kwartaal.
• Er komt een hardheidsclausule voor individuele gevallen.
• Er geldt een overgangsperiode van een halfjaar voordat de verplichting ingaat.

Booking wilde aanvankelijk 50 tot 60 procent, maar ging na overleg met de OR terug naar 40 procent. De raad wees het voorstel in mei alsnog af, waarna het bedrijf naar de rechter stapte. Booking noemt het zelf "geen omslag, maar een aanscherping" van bestaand beleid.

Waarom de rechter Booking volgt

Volgens PW. en tpo.nl vindt de kantonrechter dat Booking een redelijk belang heeft: fysiek contact bevordert de verbondenheid, het inwerken van nieuwe collega's en de samenwerking. Of de maatregel strikt noodzakelijk is, speelt volgens de rechter geen doorslaggevende rol.

Dat is relevant, want de aanwezigheid was laag. Tussen het derde kwartaal van 2024 en dat van 2025 hield slechts 27 procent van het personeel zich aan het advies van 40 procent.

De bezwaren van de OR wogen niet zwaar genoeg

De OR hield een enquête onder 2857 medewerkers. Daaruit bleek dat 87,1 procent tevreden was met de bestaande regeling, 63 procent met het openbaar vervoer reisde en 37 procent gevolgen verwachtte voor zorgtaken. De raad kwam bovendien met ongeveer 35 minder ingrijpende alternatieven.

De rechter vond dat de bezwaren over reistijd, kosten, mantelzorg en gezondheid niet opwegen tegen het belang van het bedrijf. In de woorden van de rechter, geciteerd door tpo.nl: "Werknemers zijn aangenomen met Amsterdam als standplaats."

Controle via toegangspasjes: voorlopig een grens

Niet alles ging Booking's kant op. Het bedrijf mag de gegevens van toegangspasjes nog niet delen met ruim duizend leidinggevenden. Eerst moet duidelijk zijn of daarvoor instemming van de OR nodig is. Een kantoorplicht invoeren is dus iets anders dan de naleving individueel volgen en doorgeven aan leidinggevenden.

Geen wettelijk recht op thuiswerken

Een wettelijk recht op thuiswerken bestaat niet. De Eerste Kamer verwierp in september 2023 de Wet werken waar je wilt, die werkgevers had verplicht verzoeken om thuis te werken serieus te overwegen. Volgens het CBS bood in 2025 wel 81 procent van de bedrijven werknemers de mogelijkheid om op afstand te werken.

Arbeidsrechtadvocaten verwachten volgens NU.nl dat meer werkgevers een vergelijkbare procedure starten. ABN Amro en Maersk scherpen hun regels voor kantoorwerk ook aan. Of de OR van Booking in hoger beroep gaat, is nog niet bekend.

Wat betekent dit voor werkgevers?

De uitspraak geldt voor één bedrijf en één situatie, maar de lijn is goed bruikbaar als je zelf de kantoorregels wilt aanpassen.

1. Formuleer het bedrijfsbelang concreet. Verbondenheid, inwerken en samenwerking droegen hier de afweging. Koppel dat aan eigen cijfers, zoals de feitelijke aanwezigheid.
2. Betrek de OR vroeg en serieus. Booking kwam de raad al tegemoet door van 50-60 procent naar 40 procent te gaan. Ga ook in op alternatieven die de raad aandraagt.
3. Bouw een hardheidsclausule en overgangsperiode in. Beide maken het beleid redelijker voor mensen met zorgtaken, een lange reistijd of gezondheidsbeperkingen.
4. Check de arbeidsovereenkomst. De rechter wees op Amsterdam als overeengekomen standplaats. Staan er andere afspraken over werkplek of thuiswerken in contracten of een regeling, dan kan de afweging anders uitpakken.
5. Wees voorzichtig met controle. Wil je aanwezigheidsgegevens uit toegangspasjes gebruiken of delen met leidinggevenden, stem dat dan af met de OR en toets het aan de privacyregels.

Heb je geen OR, dan blijft het verstandig om wijzigingen goed te onderbouwen en met medewerkers te bespreken. Voor de precieze juridische ruimte in jouw situatie raadpleeg je de volledige uitspraak of een arbeidsjurist.