Werknemer deelt bedrijfsinformatie met Google AI: mag dit zomaar?
Een werknemer die vertrouwelijke bedrijfsinformatie in een AI-tool plakt, kan in strijd handelen met goed werknemerschap, geheimhouding en de AVG. Deze gids legt uit hoe rechters dit beoordelen en wat je als werkgever kunt doen.
Een werknemer die vertrouwelijke bedrijfsinformatie in Google AI (zoals Gemini) of een andere externe AI-tool plakt, handelt in de regel in strijd met zijn verplichting tot goed werknemerschap, ook als er geen AI-beleid is. Of dat een sanctie of zelfs ontslag rechtvaardigt, hangt af van de omstandigheden: wat is gedeeld, welke afspraken golden er en wat is het gevolg? Rechters beoordelen dit per geval. Deze gids legt uit waar de grenzen liggen, hoe de toetsing werkt en wat je als werkgever kunt doen.
Mag een werknemer bedrijfsinformatie delen met Google AI?
Het korte antwoord: dat hangt af van de informatie en de afspraken. Een werknemer die een openbare tekst laat samenvatten, doet niets verkeerds. Een werknemer die een klantenlijst, een offerte, broncode, een personeelsdossier of een strategiedocument in een externe AI-tool plakt, geeft bedrijfsinformatie uit handen aan een derde partij.
Daarbij speelt mee dat AI-tools verschillen. Of ingevoerde gegevens worden opgeslagen, door medewerkers van de aanbieder worden ingezien of worden gebruikt om modellen te verbeteren, verschilt per product en per abonnement. Een zakelijk contract met verwerkersafspraken is iets anders dan een gratis consumentenaccount. Controleer daarom altijd de actuele voorwaarden van de aanbieder en van het abonnement dat je organisatie gebruikt.
Houd er ook rekening mee dat werknemers dit vaak met goede bedoelingen doen: sneller werken, een tekst verbeteren, een rapport samenvatten. Dat zegt niets over of het toegestaan is, maar het weegt wel mee bij de vraag welke maatregel passend is.
Welke regels gelden zonder AI-beleid?
Ook als je organisatie nog niets heeft vastgelegd, zijn er meerdere juridische kaders die gelden.
- Goed werknemerschap (art. 7:611 BW). Een werknemer moet zich gedragen zoals een goed werknemer betaamt. Dat omvat zorgvuldig omgaan met vertrouwelijke informatie van de werkgever.
- Geheimhouding. Veel arbeidsovereenkomsten en cao's bevatten een geheimhoudingsbeding. Ook zonder beding kan een zwijgplicht voortvloeien uit goed werknemerschap, zeker bij gevoelige informatie.
- Bedrijfsgeheimen. De Wet bescherming bedrijfsgeheimen beschermt vertrouwelijke bedrijfsinformatie met commerciële waarde, mits je als organisatie redelijke maatregelen hebt genomen om die geheim te houden. Dat laatste is een argument om beleid vast te leggen.
- AVG. Bevat de invoer persoonsgegevens van klanten, kandidaten of collega's, dan is de werkgever verwerkingsverantwoordelijke. Delen met een externe partij zonder grondslag en zonder verwerkersovereenkomst kan een overtreding of een datalek zijn.
Heb je daarnaast werknemers met een concurrentiebeding of relatiebeding, dan is het goed om te weten hoe die afspraken juridisch werken. Zie ook deze 5 fouten die je concurrentiebeding ongeldig maken.
Wat zegt de rechter over werknemers die bedrijfsinformatie met AI delen?
Specifieke rechtspraak over generatieve AI-tools is nog beperkt en in ontwikkeling. Wat wel vaststaat: rechters passen de bestaande kaders toe, zoals ze dat ook doen bij het doorsturen van bedrijfsdata naar een privémailadres of het meenemen van bestanden op een usb-stick. Voor concrete uitspraken kun je zoeken op rechtspraak.nl met termen als geheimhouding, bedrijfsgegevens, dringende reden en AI.
In zulke zaken kijken rechters doorgaans naar een aantal vaste factoren:
- Aard van de informatie: gaat het om gevoelige, vertrouwelijke gegevens of om informatie met weinig waarde?
- Beleid en instructies: was het verbod duidelijk, bekend gemaakt en gehandhaafd? Een werkgever die geen regels had, heeft een zwakkere positie.
- Opzet of onachtzaamheid: deed de werknemer dit bewust tegen instructies in, of uit onwetendheid?
- Gevolgen: is er daadwerkelijk schade of een datalek ontstaan, of is het risico beperkt gebleven?
- Persoonlijke omstandigheden: duur van het dienstverband, functie, eerdere waarschuwingen en het functioneren tot nu toe.
De rode draad: hoe duidelijker de regels en hoe ernstiger de inbreuk, hoe groter de kans dat een zware maatregel standhoudt. Zonder beleid, zonder waarschuwing en zonder aantoonbare schade is een ingrijpende sanctie lastig te verdedigen.
Kun je een werknemer ontslaan voor het delen van bedrijfsinformatie met AI?
In theorie wel, maar de lat voor ontslag op staande voet ligt hoog. Daarvoor is een dringende reden nodig (art. 7:677 en 7:678 BW): een handeling die het voor de werkgever redelijkerwijs onmogelijk maakt het dienstverband te laten voortduren. Daarnaast moet je onverwijld handelen en de werknemer direct de reden meedelen.
Houdt het ontslag op staande voet stand, dan heeft de werknemer in beginsel geen recht op een transitievergoeding wanneer er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen. Houdt het niet stand, dan loop je risico op loondoorbetaling, herstel van het dienstverband of een billijke vergoeding. Bereken je risico met de transitievergoeding-rekentool.
Bij lichtere gevallen zijn andere stappen vaak passender en beter verdedigbaar:
| Situatie | Meest passende reactie |
|---|---|
| Eenmalig, publieke of weinig gevoelige info, geen beleid | Gesprek, uitleg van de regels, vastleggen |
| Gevoelige info, beleid bestond, werknemer was niet bekend | Schriftelijke waarschuwing, aanvullende training |
| Gevoelige info, bekend verbod, eerder gewaarschuwd | Schriftelijke berisping, mogelijk verdere arbeidsrechtelijke stappen |
| Bewust delen van bedrijfsgeheimen of grote hoeveelheden persoonsgegevens tegen duidelijke instructie in | Beoordeel (met jurist) ontslag op staande voet of ontbinding |
Dit is een richtlijn, geen zekerheid: elke zaak wordt op eigen feiten beoordeeld.
Praktijkvoorbeeld: klantenlijst in een chatbot
Een accountmanager bij een middelgroot adviesbureau wil een mailing voorbereiden. Ze plakt een export van 400 klanten met namen, e-mailadressen en contractwaarden in een gratis versie van een AI-tool en vraagt om een segmentatie. De organisatie heeft geen AI-beleid en geen verwerkersovereenkomst met de aanbieder.
Hoe beoordeel je dit?
- Welke gegevens? Persoonsgegevens én commercieel gevoelige gegevens. Dat maakt het ernstiger dan een algemene tekst.
- Welke afspraken? Geen beleid. De werknemer kan zich beroepen op onbekendheid, maar een geheimhoudingsbeding in haar contract geldt wel.
- Welk risico? Mogelijk een datalek. Dat moet je intern beoordelen en eventueel melden.
- Welke maatregel? Zonder beleid en zonder eerdere waarschuwing is een ontslag op staande voet zeer risicovol. Een schriftelijke waarschuwing plus direct beleid en training is verdedigbaarder.
Dit voorbeeld laat zien waarom de rechter mild kan zijn voor een werknemer die niet beter wist, maar streng voor een organisatie die geen enkele maatregel had getroffen.
Wat doe je als een werknemer bedrijfsinformatie met AI heeft gedeeld?
Handel snel en leg alles vast. Volg dit stappenplan:
- Stel de feiten vast. Wat is gedeeld, wanneer, met welke tool en met welk account (privé of zakelijk)? Vraag de werknemer om een korte, feitelijke uitleg.
- Beperk de schade. Laat de werknemer, voor zover de tool dat toestaat, de gesprekgeschiedenis verwijderen en eventuele deel- of trainingsinstellingen uitzetten. Dit wist niet per se wat al is verwerkt, maar beperkt het risico.
- Beoordeel het datalek. Zijn er persoonsgegevens bij betrokken? Schakel je functionaris gegevensbescherming of jurist in. Een meldplicht bij de Autoriteit Persoonsgegevens geldt in beginsel binnen 72 uur nadat je het datalek hebt ontdekt, als er een risico voor betrokkenen is.
- Check contracten. Zijn klantafspraken of geheimhoudingsverplichtingen geschonden? Dan kan je een informatieplicht richting de klant hebben.
- Kies een proportionele maatregel. Weeg de factoren uit de vorige sectie. Overweeg een ontslag op staande voet alleen bij een duidelijke dringende reden, en dan direct.
- Leg vast en leer. Documenteer gesprekken en maatregelen, en pas beleid en training aan.
Zo voorkom je dat het misgaat: AI-beleid voor je organisatie
De meeste problemen ontstaan doordat regels ontbreken of niemand ze kent. Zet daarom minimaal het volgende op papier:
- Toegestane tools: welke AI-toepassingen mogen worden gebruikt, met welk (zakelijk) account?
- Verboden invoer: persoonsgegevens, klantgegevens, financiële data, broncode, strategische documenten en alles wat onder geheimhouding valt.
- Toegestane toepassingen: bijvoorbeeld tekstverbetering van niet-vertrouwelijke teksten.
- Controle van uitkomsten: AI-output blijft de verantwoordelijkheid van de werknemer.
- Melden: bij wie en hoe snel meldt een werknemer een vergissing?
- Gevolgen: wat kan er gebeuren bij overtreding?
Voeg daar training aan toe. De Europese AI-verordening verplicht organisaties die AI inzetten om te zorgen voor voldoende AI-geletterdheid van hun personeel; dit geldt sinds 2 februari 2025. Meer over hoe organisaties AI inzetten en de rol van medewerkers lees je in Aantal werkgevers met AI verdubbeld, maar medewerkers praten weinig mee.
Technische maatregelen helpen ook: een zakelijk AI-abonnement met verwerkersafspraken, het blokkeren van niet-goedgekeurde tools op bedrijfsapparatuur en dataverliespreventie (DLP) voor gevoelige documenten.
Mag je als werkgever meekijken met AI-gebruik?
Controle is toegestaan, maar niet onbeperkt. Monitoring van internetgebruik of invoer raakt aan privacy en de AVG. Je moet een gerechtvaardigd doel hebben, de controle moet proportioneel zijn en je moet werknemers vooraf informeren. Bij regels over de verwerking van persoonsgegevens of over controlesystemen kan de ondernemingsraad instemmingsrecht hebben (art. 27 WOR). Heimelijk meekijken kan bovendien tot gevolg hebben dat verkregen bewijs in een procedure minder gewicht krijgt of dat je een boete riskeert.
Leg daarom in beleid vast wat je controleert, waarom, hoe lang je gegevens bewaart en wie er toegang toe heeft.
In het kort
- Vertrouwelijke bedrijfsinformatie in een externe AI-tool plakken is zonder toestemming meestal in strijd met goed werknemerschap en geheimhouding.
- Rechters toetsen per geval op aard van de informatie, beleid, waarschuwingen, gevolgen en persoonlijke omstandigheden; specifieke rechtspraak over generatieve AI is nog beperkt.
- Ontslag op staande voet vereist een dringende reden en onverwijld handelen; vaak is een waarschuwing of berisping proportioneler.
- Persoonsgegevens in een AI-tool kunnen een datalek zijn, met een meldtermijn van 72 uur.
- Voorkom problemen met schriftelijk AI-beleid, een goedgekeurde zakelijke tool, training en heldere communicatie over controle.
Veelgestelde vragen
Mag een werknemer bedrijfsinformatie in Google AI of Gemini plakken? +
Niet zomaar. Vertrouwelijke informatie, klantgegevens en bedrijfsgeheimen mag een werknemer niet met een externe AI-tool delen als de werkgever dat niet heeft toegestaan. Openbare of niet-gevoelige informatie is meestal geen probleem, tenzij het beleid iets anders zegt.
Kan een werknemer worden ontslagen voor het delen van bedrijfsinformatie met AI? +
Dat kan, maar het hangt af van de ernst, het geldende beleid, eerdere waarschuwingen en de gevolgen. Ontslag op staande voet vraagt een dringende reden; bij lichtere gevallen is een waarschuwing of schriftelijke berisping vaak passender.
Is het delen van persoonsgegevens met een AI-tool een datalek? +
Mogelijk wel. Worden persoonsgegevens zonder grondslag of verwerkersafspraken met een externe partij gedeeld, dan kan het een datalek zijn. Beoordeel dit direct met je functionaris gegevensbescherming of een jurist en let op de meldtermijn van 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Mag een werkgever AI-gebruik van werknemers verbieden? +
Ja, binnen het instructierecht kan een werkgever regels stellen over welke tools en welke informatie zijn toegestaan. Bij regels over verwerking van persoonsgegevens of controlesystemen kan de ondernemingsraad instemmingsrecht hebben.