Naar inhoud
hrm365
Nieuws Wetgeving Gidsen HR-software Tools

Proeftijd regels: maximale duur, opzeggen en uitzonderingen

Wanneer mag je een proeftijd afspreken, hoe lang mag die duren en wat gebeurt er bij beëindiging? Deze gids behandelt de proeftijd regels voor werkgevers en werknemers, met rekenvoorbeelden en een stappenplan.

hrm365 Redactie 5 min lezen
a man and a woman shaking hands in front of a laptop
Foto: Mina Rad via Unsplash

De proeftijd regels zijn kort samen te vatten: bij een contract van maximaal zes maanden mag je geen proeftijd afspreken, bij een contract voor bepaalde tijd korter dan twee jaar maximaal één maand, en bij een contract van twee jaar of langer of voor onbepaalde tijd maximaal twee maanden. De proeftijd moet schriftelijk en vóór aanvang van het werk zijn afgesproken. Binnen die periode kunnen beide partijen de arbeidsovereenkomst direct beëindigen, zonder opzegtermijn en zonder toestemming van UWV of rechter.

Een fout in de proeftijd kan dure gevolgen hebben. Een te lange of niet-schriftelijke proeftijd is niet geldig, en dan blijkt een ontslag 'in de proeftijd' later een gewoon ontslag dat aan de normale regels moet voldoen. Deze gids loopt de regels langs, met voorbeelden en een stappenplan voor werkgevers.

Wat is een proeftijd en waarom bestaat die?

De proeftijd is een afgesproken periode aan het begin van een dienstverband waarin werkgever en werknemer elkaar kunnen beoordelen. De werkgever ziet of de werknemer past bij de functie en het team. De werknemer ziet of de baan en de organisatie zijn wat verwacht werd. De regels staan in artikel 7:652 van het Burgerlijk Wetboek.

Het bijzondere van de proeftijd is dat de gebruikelijke ontslagbescherming dan niet geldt. Je hoeft geen opzegtermijn aan te houden, geen ontslagvergunning aan te vragen en geen ontbinding bij de kantonrechter te vragen. Daar staat tegenover dat de wet strenge eisen stelt aan het afspreken van de proeftijd zelf.

Wat zijn de proeftijd regels per contractsoort?

Het maximum hangt af van het soort contract en de duur ervan:

ContractsoortMaximale proeftijd
Bepaalde tijd, maximaal 6 maandenGeen proeftijd toegestaan
Bepaalde tijd, meer dan 6 maanden en korter dan 2 jaar1 maand
Bepaalde tijd van 2 jaar of langer2 maanden
Onbepaalde tijd2 maanden
Bepaalde tijd zonder einddatum (bijvoorbeeld 'tot het project klaar is')Geen proeftijd toegestaan

Je mag altijd een kortere proeftijd afspreken dan het maximum, maar nooit een langere. Ook een proeftijd van bijvoorbeeld zes weken in een vast contract is toegestaan.

Praktijkvoorbeelden

  • Contract van 5 maanden: een proeftijd is niet toegestaan. Staat er toch een proeftijdbeding in, dan is dat nietig.
  • Contract van 12 maanden, start 1 december 2026: maximaal één maand proeftijd. Die loopt dan tot en met 31 december 2026.
  • Contract voor onbepaalde tijd, start 1 december 2026: maximaal twee maanden. Die loopt tot en met 31 januari 2027.
  • Contract van 18 maanden, start 15 januari 2027: maximaal één maand. De laatste dag van de proeftijd is dan 14 februari 2027.

Twijfel je over de einddatum bij een afwijkende startdatum of een bijzondere contractvorm? Gebruik dan de proeftijd-checker om de maximale duur en de einddatum te controleren.

Hoe spreek je een proeftijd rechtsgeldig af?

Aan een geldig proeftijdbeding stelt de wet vier eisen:

  1. Schriftelijk: een mondelinge afspraak is niet geldig. De proeftijd staat in de arbeidsovereenkomst of in een ander door beide partijen ondertekend document.
  2. Vóór het begin van de arbeid: spreek de proeftijd af voordat de werknemer start. Een proeftijd die je pas op de eerste werkdag of daarna toevoegt, levert risico op.
  3. Wederzijds: de proeftijd geldt voor beide partijen. Je kunt hem niet eenzijdig laten gelden voor alleen de werknemer.
  4. Binnen het wettelijke maximum: de duur past bij de contractsoort, zie de tabel hierboven.

Wees ook helder over de lengte. 'Een proeftijd van twee maanden' laat weinig ruimte voor discussie. Vage formuleringen als 'de eerste periode van het dienstverband' kunnen later tot geschil leiden.

Wat gebeurt er als de proeftijd niet klopt?

Een proeftijdbeding dat niet voldoet aan de wet is nietig. Dat geldt bijvoorbeeld voor een proeftijd in een contract van zes maanden of korter, een proeftijd die alleen mondeling is afgesproken of een proeftijd die langer is dan het wettelijke maximum. De rechter brengt een te lange proeftijd in de regel niet terug naar het maximum, het beding komt dan helemaal te vervallen.

De gevolgen voor de werkgever zijn concreet. Beëindig je het contract 'in de proeftijd' terwijl het beding nietig is, dan is dat in feite een opzegging zonder toestemming van UWV. De werknemer kan die opzegging laten vernietigen door de rechter, in de regel binnen twee maanden na het einde van het dienstverband, en kan aanspraak maken op doorbetaling van loon of een billijke vergoeding. Een gewone opzegging vereist namelijk een ontslagvergunning van UWV of ontbinding door de kantonrechter.

Geldt een proeftijd ook bij een opvolgend contract?

In principe niet. Heeft de werknemer eerder voor dezelfde werkgever gewerkt, of volgt de werkgever een eerdere werkgever op voor dezelfde werkzaamheden, dan is een nieuwe proeftijd in beginsel niet toegestaan. De werkgever kent de werknemer dan al.

Een uitzondering bestaat als de nieuwe functie aantoonbaar andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt. Een promotie met meer van hetzelfde werk volstaat niet. Leg bij twijfel vooraf vast waarom de nieuwe functie wezenlijk anders is en laat je zo nodig juridisch adviseren, want de bewijslast ligt bij de werkgever.

Een nieuw tijdelijk contract na een eerder tijdelijk contract voor dezelfde functie is dus nooit een reden voor een nieuwe proeftijd, ook niet na een korte onderbreking.

Hoe beëindig je de arbeidsovereenkomst in de proeftijd?

Tijdens de proeftijd kunnen zowel werkgever als werknemer het contract met onmiddellijke ingang opzeggen. Je hoeft geen opzegtermijn aan te houden (anders dan buiten de proeftijd, waar voor de werkgever een termijn van één tot vier maanden geldt en voor de werknemer één maand, zie de opzegtermijn-calculator). Je hebt geen toestemming van UWV nodig en een reden opgeven is niet verplicht. Bij beëindiging in de proeftijd is in de regel ook geen transitievergoeding verschuldigd.

Een paar punten die

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag een proeftijd duren? +

Bij een contract voor onbepaalde tijd of voor bepaalde tijd van twee jaar of langer is de proeftijd maximaal twee maanden. Bij een contract voor bepaalde tijd van meer dan zes maanden maar korter dan twee jaar is dat maximaal één maand. Bij een contract van zes maanden of korter is een proeftijd niet toegestaan.

Mag een werkgever in de proeftijd iemand zonder reden ontslaan? +

Ja, een reden is niet vereist en er geldt geen opzegtermijn. Het ontslag mag wel niet discriminerend zijn, bijvoorbeeld vanwege zwangerschap, ziekte of afkomst.

Kan een proeftijd worden verlengd? +

Nee, een proeftijd kan niet worden verlengd en loopt ook bij ziekte of verlof gewoon door. De afgesproken proeftijd mag bovendien niet langer zijn dan het wettelijke maximum.

Is een proeftijd verplicht in een arbeidsovereenkomst? +

Nee, een proeftijd is een optie. Je moet hem schriftelijk afspreken, en beide partijen moeten daarmee instemmen.

Verder lezen

Gerelateerd

Woman working on a laptop in a modern office
Gids

Arbeidsrecht

Werknemer deelt bedrijfsinformatie met Google AI: mag dit zomaar?

Een werknemer die vertrouwelijke bedrijfsinformatie in een AI-tool plakt, kan in strijd handelen met goed werknemerschap, geheimhouding en de AVG. Deze gids legt uit hoe rechters dit beoordelen en wat je als werkgever kunt doen.

18 nov. 2026 · 7 min

Woman in suit shows document to man
Nieuws

Arbeidsrecht

UWV past compensatie transitievergoeding aan: wat moet je aanleveren?

UWV gebruikt vanaf 21 december 2026 een andere berekeningswijze voor compensatie van de transitievergoeding bij ex-werknemers met toeslagen of wisselende uren. De afschaffing van de regeling is bovendien uitgesteld naar 1 januari 2028.

17 nov. 2026 · 4 min

2 women sitting on black sofa
Gids

Arbeidsrecht

Mediation bij arbeidsconflicten: waar gaat HR de fout in?

HR zet mediation bij arbeidsconflicten vaak te laat, te half of met een verborgen agenda in. Deze gids laat zien welke fouten dat zijn, wanneer mediation past en hoe je het stap voor stap inricht.

12 nov. 2026 · 6 min