Zzp'ers tot € 38 per uur: rechtsvermoeden van werknemerschap gaat in
De wet die een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst invoert voor zzp'ers met een uurtarief tot € 38, gaat op 31 december 2026 in. Opdrachtgevers moeten dan zelf aantonen dat er geen dienstverband is.
Zzp'ers die voor maximaal € 38 per uur werken, krijgen per 31 december 2026 een sterkere positie tegenover hun opdrachtgever. Beroepen zij zich erop dat ze eigenlijk in dienstverband werken, dan moet de opdrachtgever aantonen dat dat niet zo is, meldt Personeelsnet. Voor organisaties die zelfstandigen inhuren is dit het moment om lopende opdrachten tegen het licht te houden.
Wat verandert er precies?
Het gaat om de Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief. De wet is bedoeld om laagbetaalde zelfstandigen beter te beschermen tegen schijnzelfstandigheid. De tariefgrens is € 38 per uur, gerekend naar het prijspeil van 1 januari 2026. Oorspronkelijk was de grens € 36, maar die is aangepast. Het bedrag wordt periodiek geïndexeerd.
De bewijslast verschuift dus. Doet een zzp'er met een laag tarief een beroep op het rechtsvermoeden, dan moet jij als opdrachtgever aannemelijk maken dat er geen arbeidsovereenkomst is. Lukt dat niet, dan kan de zelfstandige aanspraak maken op rechten die bij een dienstverband horen, zoals loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming.
Geen automatisch werknemerschap
Wie minder dan € 38 per uur rekent, is niet vanzelf werknemer. Zzp'ers mogen voor een lager tarief werken. Ze kunnen alleen onder de wettelijke voorwaarden makkelijker een arbeidsovereenkomst afdwingen. Omgekeerd bewijst een hoger tarief niet dat iemand ondernemer is. Daarvoor kijkt men naar hoe het werk in de praktijk wordt uitgevoerd.
Het kabinet verwacht een preventieve werking. Opdrachtgevers zullen volgens het kabinet kritischer worden bij het inzetten van zelfstandigen met lage tarieven, om achteraf gedoe te voorkomen.
Van Vbar naar los wetsvoorstel
Het rechtsvermoeden maakte oorspronkelijk deel uit van het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar). Dat voorstel had twee onderdelen: een verduidelijking van wanneer iemand zelfstandig werkt, en het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief.
Het kabinet-Jetten splitste het voorstel in maart 2026 op. Volgens minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie zorgde het verduidelijkingsdeel voor te veel onrust bij zelfstandigen en opdrachtgevers, en ontbrak het draagvlak. Dat deel verdween uit de Vbar. Het rechtsvermoeden werd als apart voorstel behandeld en is nu aangenomen.
Zelfstandigenwet: duidelijkheid vooraf, maar nog niet nu
Voor het geschrapte onderdeel werkt het kabinet aan een Zelfstandigenwet. Het voorstel ging op 1 oktober 2026 in internetconsultatie en kreeg daar volgens Personeelsnet veel kritiek. Twee toetsen staan centraal:
- Zelfstandigentoets: kijkt naar de persoon als ondernemer, bijvoorbeeld inschrijving bij de Kamer van Koophandel, zelfstandig factureren, het aantal opdrachtgevers en voorzieningen voor ondernemersrisico's.
- Werkrelatietoets: beoordeelt hoe de opdracht wordt uitgevoerd, onder meer of de zelfstandige het werk zelf organiseert en voor eigen rekening en risico werkt.
Wie aan beide toetsen voldoet en ook zo werkt, krijgt vooraf meer zekerheid: een 'veilige haven'. De wet moet volgens de huidige planning in januari 2028 ingaan, maar moet het wetgevingstraject nog doorlopen. Of en in welke vorm dat lukt, is dus nog onzeker.
Handhaving door de Belastingdienst
De nieuwe wet verandert niets aan de handhaving door de Belastingdienst. Die hervatte op 1 januari 2025 de controle op schijnzelfstandigheid. De 'zachte landing' loopt in 2026 af, waarna de Belastingdienst vanaf 2027 volop handhaaft en ook boetes uitdeelt. Blijkt een zzp'er achteraf werknemer, dan kan de opdrachtgever loonheffingen verschuldigd zijn en kunnen er arbeidsrechtelijke en pensioenrechtelijke verplichtingen ontstaan.
Wat betekent dit voor werkgevers?
De wet geldt per 31 december 2026. Veel tijd om af te wachten is er dus niet. Dit kun je nu doen:
- Maak een overzicht van alle zelfstandigen die je inhuurt, met uurtarief, looptijd en soort werk.
- Markeer opdrachten tot € 38 per uur. Dat zijn de opdrachten waarbij een zzp'er zich op het rechtsvermoeden kan beroepen.
- Toets de praktijk, niet alleen het contract. Kijk of de zelfstandige zelf bepaalt hoe het werk wordt gedaan, of hij of zij zich laat vervangen en of er sprake is van eigen ondernemersrisico. Leg de uitkomst vast, want jij moet het bewijs kunnen leveren.
- Bepaal per opdracht een koers: het tarief of de samenwerking aanpassen, of overwegen om iemand in dienst te nemen. Voor die vergelijking kun je de loonkostenrekentool voor werkgevers gebruiken.
- Houd rekening met indexatie. De grens van € 38 geldt voor het prijspeil van 1 januari 2026 en wordt periodiek aangepast. Controleer daarom regelmatig de actuele waarde.
- Volg de Zelfstandigenwet, maar bouw er nog niet op. Het wetgevingstraject loopt nog en de internetconsultatie leverde veel kritiek op.
Twijfel je over een specifieke arbeidsrelatie, vraag dan een jurist of de Belastingdienst om advies. Raadpleeg voor de exacte wettekst de officiële publicatie.
Veelgestelde vragen
Vanaf wanneer geldt het rechtsvermoeden voor zzp'ers met een laag uurtarief? +
De wet treedt op 31 december 2026 in werking. In de praktijk merk je de gevolgen dus vanaf 2027.
Wat is de tariefgrens voor het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst? +
De grens ligt op € 38 per uur, gerekend naar het prijspeil van 1 januari 2026. Oorspronkelijk was dit € 36. Het bedrag wordt periodiek geïndexeerd.
Is een zzp'er met een tarief boven € 38 automatisch ondernemer? +
Nee. Het rechtsvermoeden geldt alleen onder de grens, maar of iemand echt zelfstandig is, hangt af van hoe de opdracht in de praktijk wordt uitgevoerd.
Wat gebeurt er als een zzp'er achteraf werknemer blijkt te zijn? +
Dan kan de opdrachtgever loonheffingen verschuldigd zijn, en kunnen er arbeidsrechtelijke en pensioenrechtelijke verplichtingen ontstaan. Voorbeelden zijn loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming.
Bronnen
HRM365 schrijft eigen artikelen op basis van deze bronnen. Dit artikel is informatief en geen juridisch advies.