Werknemer betaalt ruim € 23.000 recherchekosten na werken tijdens ziekte

De Rechtbank Limburg heeft een ex-werknemer veroordeeld tot betaling van ruim € 23.000 aan de kosten van een recherchebureau. De werknemer was op staande voet ontslagen omdat hij tijdens ziekte elders aan het werk bleek te zijn. Het vonnis (ECLI:NL:RBLIM:2026:8659) laat zien dat werkgevers dit soort onderzoekskosten kunnen verhalen, mits de aanpak zorgvuldig is.

Wat speelde er in de zaak?

Volgens een bijdrage op Binnenlandsbestuur.nl kreeg de werkgever signalen dat de zieke werknemer ergens anders werkte. Hij gaf hem een waarschuwing. Daarna ontstond het vermoeden dat de werknemer zijn werk bij die andere partij toch niet had gestopt, en dus schakelde de werkgever een recherchebureau in. Het bureau stelde vast dat de werknemer tijdens zijn ziekte inderdaad elders werkte.

Op 20 maart 2026 volgde ontslag op staande voet. De werknemer vocht dat ontslag niet aan, waardoor het volgens de kantonrechter onherroepelijk is. De rechtbank hoefde dus niet te beoordelen of het ontslag terecht was.

Gefixeerde schadevergoeding al verrekend

Een werknemer die door opzet of schuld aanleiding geeft voor een ontslag op staande voet, is op grond van artikel 7:677 lid 2 BW een vergoeding verschuldigd. Die zogeheten gefixeerde schadevergoeding komt in beginsel overeen met het loon over de periode die had gelopen als de opzegtermijn van de werknemer was gevolgd.

Hier bedroeg die opzegtermijn één maand, met opzegging tegen het einde van de maand. De vergoeding was daarmee gelijk aan het loon van 20 maart tot en met 30 april 2026. De werkgever had dit bedrag al ingehouden op de eindafrekening, waardoor hij op dit punt niets meer van de werknemer te vorderen had. Wel oordeelde de rechtbank dat de werkgever te veel had ingehouden en dat er een nieuwe eindafrekening moest komen.

Wil je weten welke opzegtermijn in een concrete situatie geldt? Dat kun je nagaan met de opzegtermijn-rekentool.

Recherchekosten: de dubbele redelijkheidstoets

Voor het verhaal van de onderzoekskosten geldt een dubbele redelijkheidstoets. De kosten moeten in redelijkheid zijn gemaakt, en ook de hoogte ervan moet redelijk zijn. Volgens de rechtbank was aan het eerste vereiste voldaan, omdat het onderzoek daadwerkelijk aantoonde dat de werknemer tijdens ziekte elders werkte. De facturen en het onderzoeksrapport onderbouwden de kosten voldoende. De uitspraak sluit volgens Binnenlandsbestuur.nl aan bij de vaste rechtspraak over het verhalen van kosten van feitenonderzoek.

Waar de grenzen liggen

De rechtbank stelt als uitgangspunt dat een werkgever een ziekmelding mag controleren. Toch is terughoudendheid nodig. Er moet gerede twijfel bestaan en de inzet van een recherchebureau moet proportioneel en subsidiair zijn. In de Limburgse zaak speelde dat niet, maar in eerdere uitspraken wel:

• De Rechtbank Midden-Nederland (28 november 2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:6328) vond de inbreuk op de privacy te diep. Het bureau was onder meer in de (voor)tuin van de werknemer geweest om in haar woning te kijken en had zich onder valse voorwendselen toegang verschaft tot een sportschool.
• De Rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2023:7321) behandelde een zaak waarin een werkneemster met nekklachten door een recherchebureau was gefilmd op een festival, waar zij had gedanst.

Uit de uitspraak van Midden-Nederland blijkt bovendien dat een werkgever bij vermoedens van werk tijdens ziekte de werknemer eerst om een toelichting moet vragen. Blijven er dan vragen, dan hoort de bedrijfsarts om advies gevraagd te worden voordat een ontslag op staande voet volgt.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Een recherchebureau is een zwaar middel met forse kosten. Deze zaak laat zien dat die kosten verhaalbaar kunnen zijn, maar alleen bij een zorgvuldige werkwijze. Concrete acties:

1. Leg de aanleiding vast. Bewaar signalen, waarschuwingen en gesprekken, zodat je gerede twijfel kunt aantonen.
2. Vraag eerst om een toelichting. Leg de signalen aan de werknemer voor en raadpleeg bij resterende vragen de bedrijfsarts.
3. Toets proportionaliteit en subsidiariteit. Kan het doel op een minder ingrijpende manier worden bereikt? Zet het onderzoek in dat geval niet in of beperk het.
4. Geef het bureau duidelijke grenzen mee. Geen waarnemingen in en rond de woning en geen misleiding om ergens binnen te komen.
5. Houd kosten onderbouwd. Bewaar facturen en het onderzoeksrapport; je moet de omvang van de kosten kunnen verantwoorden.
6. Verreken de gefixeerde schadevergoeding correct. Reken het bedrag op basis van de opzegtermijn van de werknemer exact uit en maak een kloppende eindafrekening.

Weet je niet wat langdurig verzuim jouw organisatie kost? Dan helpt de verzuimkosten-rekentool bij een eerste inschatting. Bij concrete vermoedens van misbruik is juridisch advies vooraf verstandig. Overhaaste stappen kunnen een ontslag of een kostenverhaal laten sneuvelen.

Let op: het ontslag werd niet aangevochten

De rechtbank beoordeelde de rechtmatigheid van het ontslag niet, omdat de werknemer er niet tegen was opgekomen. Had hij dat wel gedaan, dan was juist de zorgvuldigheid van de werkgever voor het ontslag een centraal punt geweest. Zie de uitspraak daarom niet als vrijbrief, maar als illustratie van wat mogelijk is als de onderbouwing klopt.