Stressverzuim duurt gemiddeld 257 dagen en neemt verder toe

Werknemers die uitvallen door stress zijn steeds langer thuis. Dat blijkt uit cijfers van de arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare, waarover Personeelsnet op 29 september 2026 berichtte. Het aantal verzuimdagen door stress steeg in een jaar met 12% en ligt nu de helft hoger dan vijf jaar geleden. Voor werkgevers is dat relevant, omdat vooral de lange uitval de kosten en de druk op teams bepaalt.

De cijfers op een rij

Stressgerelateerd verzuim duurt gemiddeld 257 dagen. Bij een burn-out loopt dat op tot gemiddeld 338 dagen. Daarmee weegt dit type verzuim zwaar in de totale cijfers. Tussen juli 2025 en juni 2026 kwam het verzuimpercentage uit op 4,9%, tegen 4,8% een jaar eerder.

Opvallend is de verdeling. Slechts 11% van alle ziekmeldingen zorgt voor 83% van alle verzuimdagen. Bedrijfsarts Redmer van Wijngaarden noemt dat de grootste uitdaging voor werkgevers: de meeste ziekmeldingen zijn kort, maar langdurige uitval heeft veel grotere gevolgen voor de werknemer, de collega's en de organisatie.

Werk is zelden de enige oorzaak

De arbodiensten waarschuwen ervoor stressverzuim alleen als werkprobleem te zien. In ongeveer één op de vijf gevallen stelt de bedrijfsarts vast dat het werk de belangrijkste oorzaak is. Vaker gaat het om een combinatie van werk en privé, bijvoorbeeld werkdruk samen met mantelzorg, financiële zorgen of gezondheidsproblemen. Stress ontstaat volgens de arbodiensten wanneer de totale belasting groter wordt dan iemand aankan.

Dat maakt het voor werkgevers lastig. Uit ander onderzoek van ArboNed en MKB-Nederland blijkt dat 75% van de werkgevers vindt weinig invloed te hebben op omstandigheden buiten het werk. Van Wijngaarden benadrukt dat een werkgever privéproblemen ook niet hoeft op te lossen. Tijdig het gesprek aangaan en kijken of het werk aangepast kan worden, helpt wel.

Vrouwen en 25- tot 45-jarigen vaker getroffen

De cijfers laten verschillen tussen groepen zien. Bij mannen hangt 22% van de verzuimdagen samen met stressgerelateerde klachten, bij vrouwen is dat 33%. Werknemers tussen 25 en 45 jaar hebben er relatief vaker mee te maken dan andere leeftijdsgroepen.

Volgens de arbodiensten laat dit zien dat belastbaarheid afhangt van de levensfase en van de combinatie van werk, gezondheid, zorgtaken en privéleven. Preventie vraagt daarom niet alleen aandacht voor werkdruk, maar ook voor hoe werk is georganiseerd en hoeveel ruimte werknemers hebben om verschillende verantwoordelijkheden te combineren.

Preventie als strategisch vraagstuk

Robert Wondaal van Arbo-adviesbureau Robidus pleit in een reactie op de cijfers voor een bredere blik. Mentale belasting is volgens hem niet alleen een gezondheidsprobleem, maar ook een strategisch vraagstuk voor organisaties. Hij wijst op de stapeling van werkdruk, financiële zorgen, mantelzorg en andere belasting. Als werkgevers pas handelen nadat iemand langdurig is uitgevallen, gaat volgens hem onnodig talent verloren voor de organisatie en de arbeidsmarkt. Zeker bij personeelsschaarste ziet hij preventie als manier om mensen te behouden.

Werkgevers en werknemers zouden volgens Wondaal samen moeten werken aan een omgeving waarin signalen van overbelasting vroeg bespreekbaar zijn, met aandacht voor herstel, mentale veerkracht en duurzame inzetbaarheid.

Wat betekent dit voor werkgevers?

De kern voor HR: de meeste winst zit vóór de ziekmelding. Niet alle oorzaken van stress liggen bij de werkgever, maar de inrichting van het werk deels wel. Concrete stappen:

• Kijk naar de inrichting van het werk. Loop taken, werkdruk, verwachtingen en werktijden na, en bekijk waar aanpassingen mogelijk zijn.
• Train leidinggevenden in vroegsignalering. Veranderingen in gedrag en functioneren zijn vaak eerder zichtbaar dan een ziekmelding. Leidinggevenden moeten dat herkennen en het gesprek durven voeren.
• Houd het gesprek bij wat werkbaar is. Je hoeft de verantwoordelijkheid voor het privéleven niet over te nemen. Bespreek wel wat iemand nodig heeft om het werk vol te houden.
• Geef ruimte om verantwoordelijkheden te combineren. De verschillen tussen levensfasen en groepen laten zien dat één aanpak voor iedereen niet werkt.
• Analyseer je eigen verzuimcijfers. Kijk naar het aandeel langdurig verzuim en naar de rol van stress daarin. Met de verzuimkostenrekentool maak je zichtbaar wat langdurige uitval je organisatie kost.
• Betrek de arbodienst of bedrijfsarts vroeg. Zij kunnen samen met jou beoordelen of het werk een rol speelt en welke aanpassingen zinvol zijn.

Houd er rekening mee dat bij ziekte de loondoorbetaling tot 104 weken loopt, met minimaal 70% van het loon. Bij een gemiddelde uitvalduur van 257 dagen bij stress en 338 dagen bij burn-out is het dus geen uitzondering dat een werkgever lang kosten draagt. Investeren in vroege signalering is daarmee ook een financiële afweging.

De exacte cijfers en toelichting vind je bij ArboNed en HumanCapitalCare, en in het bericht van Personeelsnet.