Naar inhoud
hrm365
Nieuws Wetgeving Gidsen HR-software Tools

Psychisch verzuim stijgt met 51 procent sinds 2018

Het aantal psychische verzuimmeldingen per werknemer is tussen 2018 en 2025 met 51 procent gestegen, blijkt uit een analyse van Colbe. Fysiek verzuim daalde juist, en dat zet werkcultuur en werkdruk hoger op de agenda.

hrm365 Redactie 4 min lezen
Diverse team collaborating around a computer screen
Foto: Vitaly Gariev via Unsplash

Het aantal psychische verzuimmeldingen per werknemer is tussen 2018 en 2025 met 51 procent gestegen. Dat blijkt uit een analyse van Colbe, een netwerk van bedrijven op het gebied van verzuimbegeleiding, waarover Baaz.nl op 10 november 2026 bericht. Voor werkgevers is het relevant omdat psychische klachten de enige grote verzuimoorzaak zijn die in omvang toeneemt, en omdat de werkomgeving daar vaak een rol in speelt.

Wat de cijfers laten zien

Colbe analyseerde 3,63 miljoen verzuimmeldingen van werkgevers in 22 sectoren over de jaren 2018 tot en met 2025. De meldingen zijn vastgelegd door de bedrijfsarts volgens de standaard arboclassificatie. Het totale aantal meldingen per werknemer veranderde nauwelijks: van gemiddeld 1,7 naar 1,8 per jaar. De verdeling over de oorzaken verschoof wel sterk.

Kenmerk20182025
Aandeel psychische klachten in alle meldingen31,6%45,4%
Aandeel meldingen vastgelegd als werkgerelateerd15,5%18,7%
Gemiddeld aantal meldingen per werknemer1,71,8

Per werknemer kwamen er in 2025 ruim anderhalf keer zoveel psychische meldingen binnen als in 2018. Meldingen door klachten aan het bewegingsapparaat daalden per werknemer met 30 procent. Hun aandeel in het totaal ging terug van bijna een derde naar een vijfde.

Waarom fysiek verzuim daalt en psychisch niet

Volgens Colbe speelt wetgeving een rol bij die daling. Werkgevers zijn al lang verplicht om fysieke risico's in kaart te brengen, en daar wordt ook op gehandhaafd. Voor psychosociale risico's is die aanpak veel minder ontwikkeld.

Ook op Europees niveau staat het onderwerp op de agenda. Het Europees Parlement riep de Europese Commissie onlangs op om werknemers beter te beschermen tegen psychosociale risico's en werkstress, met nieuwe plichten voor werkgevers. Of en wanneer dat tot regels leidt, is nog niet duidelijk.

Drie domeinen, één ervan is van de werkgever

Bedrijfsarts en medisch directeur Boyd Thijssens van De Nieuwe Arts, onderdeel van Colbe, herkent de cijfers uit zijn spreekkamer. Hij ziet bij psychisch verzuim drie domeinen samenkomen: de maatschappij, het privéleven en het werk. Op maatschappelijke ontwikkelingen heeft een werkgever weinig invloed. Op de werkcontext wel, maar die wordt volgens hem vaak als een vast gegeven gezien.

Thijssens vindt dat de oplossing te vaak alleen bij de individuele werknemer wordt gezocht. Doorverwijzen naar een psycholoog is dan het antwoord, terwijl verklaringen in het werk zelf, zoals leiderschap en werkdruk, buiten beeld blijven. Colbe noemt dit work wellbeing: welzijn dat voortkomt uit het werk zelf.

Kanttekening bij de analyse

De data komen van werkgevers die zijn aangesloten bij Colbe. Het is een groot bestand, maar geen steekproef van alle Nederlandse werkgevers. Colbe is bovendien zelf actief in verzuimbegeleiding. Zie de cijfers daarom als een duidelijke indicatie van de ontwikkeling, niet als dé landelijke maatstaf. Dat een melding als werkgerelateerd is vastgelegd, zegt ook niet precies welk deel van het verzuim door het werk is veroorzaakt.

Wat betekent dit voor werkgevers?

De uitval is niet alleen een menselijk probleem, het kost ook geld. Een werkgever betaalt bij ziekte maximaal 104 weken door, met minimaal 70 procent van het loon. Met de verzuimkostenrekentool zie je wat verzuim in jouw organisatie kost. Dat helpt bij het bepalen van wat preventie mag kosten. Concrete stappen:

  • Maak het bespreekbaar. Thijssens adviseert klein te beginnen en het onderwerp op de eigen werkvloer aan te snijden: "Haal het stigma eraf en ga met elkaar in gesprek."
  • Kijk naar de werkcontext. Bekijk samen met leidinggevenden hoe het zit met werkdruk, aansturing en sfeer in teams. Controleer ook of psychosociale factoren echt zijn meegenomen in je risico-inventarisatie.
  • Gebruik data die je al hebt. Verzuim- en personeelsgegevens kunnen samen laten zien in welke teams of functies het risico op uitval groter is. Zo kun je ingrijpen vóórdat iemand zich ziekmeldt.
  • Zoek niet alleen bij het individu. Behandel een melding niet uitsluitend als individuele kwestie. Vraag in het verzuimgesprek en met de bedrijfsarts ook naar factoren in het werk.
  • Leg vast wat je doet. Als Europese regels over psychosociale risico's er komen, heb je dan al een aanpak en cijfers om op voort te bouwen.

Thijssens benadrukt dat het effect van aandacht voor teamsfeer en leiderschap meetbaar is. Begin dus met een nulmeting van verzuimcijfers en medewerkerstevredenheid, zodat je na een jaar kunt zien of je aanpak werkt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel is psychisch verzuim de afgelopen jaren gestegen? +

Volgens een analyse van Colbe steeg het aantal psychische verzuimmeldingen per werknemer tussen 2018 en 2025 met 51 procent. Het aandeel van psychische klachten in alle meldingen ging van 31,6 naar 45,4 procent.

Hoeveel verzuimmeldingen zijn werkgerelateerd? +

In 2025 werd 18,7 procent van de verzuimmeldingen als werkgerelateerd vastgelegd. In 2018 was dat 15,5 procent.

Wat kan een werkgever doen tegen psychisch verzuim? +

Kijk naar de werkcontext: leiderschap, werkdruk en sfeer in het team. Maak het onderwerp bespreekbaar en gebruik bestaande verzuim- en personeelsgegevens om risicogroepen eerder te herkennen.

Hoe lang moet een werkgever loon doorbetalen bij ziekte? +

Maximaal 104 weken, met minimaal 70 procent van het loon. Bij langdurig psychisch verzuim kan dat flink aantikken, zeker als de uitval lang duurt.

Bronnen

HRM365 schrijft eigen artikelen op basis van deze bronnen. Dit artikel is informatief en geen juridisch advies.

Verder lezen

Gerelateerd

person holding white printer paper
Nieuws

Verzuim & Arbo

UWV rekent compensatie transitievergoeding vanaf 21 december anders

UWV verandert per 21 december 2026 de manier waarop het compensatie voor de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid berekent. Het gaat om ex-werknemers met toeslagen of wisselende uren; werkgevers kunnen onder voorwaarden ook een eerdere aanvraag laten herbeoordelen.

13 nov. 2026 · 4 min

group of people gathering
Nieuws

Verzuim & Arbo

Ongewenst gedrag op het werk: zo pak je meldingen zorgvuldig aan

PW. heeft een overzicht samengesteld met artikelen, checklists en voorbeelddocumenten over ongewenst gedrag op de werkvloer. Werkgevers zijn wettelijk verplicht dit tegen te gaan, dus het loont om je aanpak vooraf te regelen.

27 okt. 2026 · 3 min