Nieuw partnerbegrip voor toeslagen per 1 januari 2027: dit wijzigt

Per 1 januari 2027 verandert wie bij toeslagen als partner wordt aangemerkt. De Wet vereenvoudiging partnerbegrip toeslagen is op 19 oktober 2026 gepubliceerd in het Staatsblad (Stb. 2026, 326). De wet is vastgesteld op 7 oktober 2026 en komt van het ministerie van Financiën. Ze gaat niet over loon of arbeidsrecht, maar over toeslagen die uw medewerkers kunnen ontvangen. Daarom kunnen zij er in 2026 al vragen over stellen.

Wat verandert er?

De wet wijzigt vooral artikel 3 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen. Dat is de wet waarin de gemeenschappelijke regels voor toeslagen staan. De belangrijkste punten:

• Echtgenoot of geregistreerd partner: deze persoon wordt altijd als partner aangemerkt.
• Geen echtgenoot of geregistreerd partner: dan geldt als partner iemand die als inwoner op hetzelfde woonadres is ingeschreven in de basisregistratie personen (of een vergelijkbare registratie buiten Nederland). Beide personen moeten 18 jaar of ouder zijn en er moet aan een van de in de wet genoemde gronden worden voldaan.
• Nieuwe grond: het hebben van een notarieel samenlevingscontract is toegevoegd als grond.
• Minder gronden: twee van de bestaande gronden vervallen, zodat vijf gronden overblijven. Het derde lid van artikel 3 vervalt ook. De precieze gronden vindt u in de wettekst.
• Meerdere mogelijke partners: bij meer dan één echtgenoot, geregistreerd partner of persoon met een notarieel samenlevingscontract geldt de persoon uit de oudste verbintenis. Vallen mogelijke partners onder verschillende gronden, dan telt de eerstgenoemde grond uit het tweede lid. Bij meerdere personen binnen dezelfde grond kunnen nadere regels komen via een algemene maatregel van bestuur (een regeling die de regering zelf vaststelt, zonder nieuwe wet).
• Uitzondering: bij algemene maatregel van bestuur kan een persoon worden aangewezen die niet als partner telt, omdat die niet geacht wordt bij te dragen in de kosten van de toeslagen of in de opvang en verzorging van een kind.
• Gescheiden van tafel en bed: wie van tafel en bed is gescheiden, wordt voor deze regels als ongehuwd aangemerkt.
• Opname in een instelling: de bestaande regeling over partners die blijven gelden bij opname van een van hen is aangepast. Ze geldt nu op verzoek van een van de partners en alleen voor de duur van de opname.

De artikelen 3a, 3b en 3c van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen vervallen. Ook de Wet inkomstenbelasting 2001 en de Wet kinderopvang krijgen een kleine aanpassing. In beide wetten vervalt een verwijzing naar een van de oude partnergronden.

Bedragen bij zorgtoeslag en kindgebonden budget

De wet past ook de bedragen aan die in de Wet op de zorgtoeslag (artikel 3, eerste lid) en de Wet op het kindgebonden budget (artikel 1, vierde lid) staan. Die worden verlaagd met € 29.908. Met ingang van 1 januari 2030 worden ze weer verhoogd met € 1.539. Voor de jaren 2027, 2028 en 2029 is bepaald dat artikel 10.1 van de Wet inkomstenbelasting 2001 van overeenkomstige toepassing is op de verhogingen, een indexeringsregeling. Wat dit voor een individuele medewerker betekent, hangt af van de persoonlijke situatie. Dat valt niet uit de wettekst af te leiden.

Per wanneer en voor wie?

De wet treedt in werking op 1 januari 2027. De wijzigingen in de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (artikel I) en de Wet kinderopvang (artikel III) gelden voor het eerst voor berekeningsjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Een berekeningsjaar is het jaar waarover het recht op een toeslag wordt vastgesteld. De aanpassing in de Wet inkomstenbelasting 2001 (artikel II) geldt voor het eerst voor kalenderjaren vanaf 1 januari 2027.

De wet geldt voor mensen die zorgtoeslag, kindgebonden budget of kinderopvangtoeslag aanvragen of ontvangen. Voor werkgevers is dat indirect relevant: het raakt uw medewerkers, niet uw eigen verplichtingen.

Overgangsregeling

Wie door de wet niet langer als partner geldt en op de dag vóór inwerkingtreding aanspraak heeft op zorgtoeslag, kindgebonden budget of kinderopvangtoeslag, wordt geacht op de dag van inwerkingtreding zelf een aanvraag te hebben gedaan. Voor kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag geldt dit alleen als die persoon ouder is van het kind waarop de aanspraak betrekking heeft.

Waarom deze wijziging?

In de considerans staat dat het wenselijk is het partnerbegrip voor toeslagen te vereenvoudigen. Verdere toelichting staat niet in de gepubliceerde wettekst.

Wat moet je als werkgever doen?

Uit de wet volgt geen directe verplichting voor werkgevers. Deze punten zijn wel praktisch:

• Noteer 1 januari 2027 als ingangsdatum van de nieuwe regels.
• Wijs medewerkers met vragen over hun toeslagen naar de officiële informatie van de Belastingdienst/Toeslagen en naar de wettekst in Stb. 2026, 326.
• Geef geen persoonlijk toeslagadvies. Of iemand als partner telt, hangt af van de individuele situatie.
• Laat uw loonadministratie of payrolldienstverlener bevestigen dat deze wet geen aanpassing van de loonverwerking vraagt.
• Houd in de gaten of er een algemene maatregel van bestuur verschijnt met nadere regels, bijvoorbeeld over wie niet als partner telt.

Bron

Wet van 7 oktober 2026 tot wijziging van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen en enkele andere wetten met het oog op het vereenvoudigen van het partnerbegrip voor toeslagen (Wet vereenvoudiging partnerbegrip toeslagen), Staatsblad 2026, 326, uitgegeven op 19 oktober 2026.