Naar inhoud
hrm365
Nieuws Wetgeving Gidsen HR-software Tools

UWV: arbeidsmarkt kampt met skills-mismatch, niet met te weinig mensen

Volgens UWV Regio in Beeld 2026-2027 ligt het personeelstekort steeds vaker aan vaardigheden die niet aansluiten, en minder aan een gebrek aan mensen. De uitkeringsinstantie vraagt werkgevers om bij werving te kijken naar skills en om breder te investeren in omscholing.

hrm365 Redactie 4 min lezen
a group of people in a room with a projector screen
Foto: Quilia via Unsplash

De Nederlandse arbeidsmarkt zit vast in een mismatch tussen vraag en aanbod van vaardigheden. Dat schrijft UWV in het jaarlijkse rapport Regio in Beeld 2026-2027, zo meldt onder meer HRcommunity. De uitkeringsinstantie vraagt werkgevers daarom om bij werving te kijken naar wat kandidaten kunnen en om medewerkers breder om te scholen.

Hoge participatie, toch veel onvervulde vacatures

Bijna driekwart van de mensen in de werkzame leeftijd heeft een baan, een historisch hoog niveau. Toch is voor ongeveer de helft van de openstaande vacatures moeilijk personeel te vinden. Tegelijk groeit het aantal hogeropgeleiden met een WW-uitkering. Volgens UWV is het tekort daarom niet meer in de eerste plaats een kwestie van te weinig mensen. De vaardigheden van werkzoekenden sluiten niet aan op wat werkgevers vragen.

UWV becijfert het onbenutte arbeidspotentieel in 2026 op ruim 1,2 miljoen mensen. Slechts een klein deel daarvan is direct inzetbaar.

Tekorten en werkloosheid in dezelfde sector

De ICT is het duidelijkste voorbeeld. In een sector met grote personeelstekorten raken steeds vaker mensen werkloos. Ook in een aantal technische beroepen loopt de werkloosheid op. UWV-bestuurder Judith Duveen stelt dat wat mensen kunnen, niet aansluit op wat bedrijven zoeken.

Ook de cijfers over opleidingsniveau laten dat zien. In 2022 had 30 procent van de WW-gerechtigden een hbo- of wo-opleiding, dit jaar is dat 38 procent. Een deel van die stijging verklaart UWV doordat Nederland meer hogeropgeleiden telt dan vroeger. Daarnaast ziet de uitkeringsinstantie een rol voor AI. Het aantal hoogopgeleide marketingmedewerkers in de WW neemt toe, en reorganisaties bij banken, waar veel IT'ers werken, kostten de afgelopen jaren duizenden banen. Taken verdwijnen en nieuwe taken komen erbij, maar werkzoekenden zijn daar lang niet altijd voor opgeleid. UWV verwacht dat het voor hogeropgeleiden lastiger wordt om werk te vinden nu meer functies onder druk staan.

In logistiek en transport speelt vooral vergrijzing. De komende jaren gaat daar een grote groep oudere werknemers met pensioen. Werkzoekenden hebben vaak niet de vaardigheden om die plekken in te vullen.

Van diploma naar vaardigheden

UWV pleit nadrukkelijker dan eerder voor twee koerswijzigingen. De eerste betreft werving en selectie. Diploma- en functie-eisen vormen voor veel werkzoekenden een drempel. Wie kijkt naar wat iemand kan, vergroot de groep kandidaten. Het rapport laat zien dat twee heel verschillende beroepen dezelfde kernvaardigheden kunnen vragen, zoals stressbestendigheid en nauwkeurig werken volgens protocollen. Wie alleen op het cv selecteert, mist die overeenkomst.

De tweede koerswijziging gaat over bij- en omscholing, ook van mensen die nu werk hebben. Volgens Duveen kan niemand meer voorspellen hoe zijn functie er over vijf jaar uitziet. UWV roept werkgevers ook op om medewerkers op te leiden voor werk in andere sectoren. De financiële sector laat zien dat dit loont: nadat reorganisaties waren aangekondigd, vertrokken veel medewerkers vrijwillig naar een nieuwe baan, soms dankzij eerder gefinancierde omscholing.

Waarom levenslang ontwikkelen blijft haperen

Werkgeversvereniging AWVN reageert nuchter. Ontwikkelbudgetten en afspraken over levenslang leren staan al tientallen jaren in cao's, maar de praktijk blijft achter. Werkgevers weten niet altijd hoe ze ontwikkeling goed organiseren. Medewerkers die tevreden zijn met hun baan en salaris, zien bovendien weinig reden om over hun loopbaan op de lange termijn na te denken.

Een budget zonder richting levert dus weinig op. Wat vaak ontbreekt, is de koppeling tussen strategische personeelsplanning, inzicht in huidige en toekomstige vaardigheden en concrete ontwikkelpaden.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Het rapport is geen wet en brengt geen verplichtingen met zich mee. Het geeft wel richting aan wat je als werkgever kunt doen:

  • Toets je vacatureteksten. Kijk per functie welke eisen echt nodig zijn en welke alleen een diplomadrempel opwerpen. Beschrijf de gevraagde vaardigheden concreet.
  • Breng kernvaardigheden in kaart. Bepaal per functie wat iemand moet kunnen en kijk welke andere beroepen daar dezelfde vaardigheden voor inzetten. Zo vind je kandidaten buiten je gebruikelijke vijver.
  • Koppel ontwikkeling aan personeelsplanning. Bepaal welke vaardigheden je over enkele jaren nodig hebt, vergelijk dat met wat je nu in huis hebt en richt je ontwikkelbudget op dat gat.
  • Maak omscholing bespreekbaar. Ook voor medewerkers die tevreden zijn in hun huidige rol. Een gesprek over hoe hun functie kan veranderen, kan hen eerder in beweging brengen dan een algemeen aanbod van cursussen.
  • Kijk naar sectoroverstijgende kansen. Als je weet dat functies onder druk staan, bekijk dan vroeg welke medewerkers kunnen doorgroeien naar andere rollen, binnen of buiten je organisatie.
  • Houd rekening met pensionering. Zeker in sectoren met veel oudere werknemers loont het om kennisoverdracht en instroom van nieuwe profielen op tijd te organiseren.

Meer details staan in het rapport Regio in Beeld 2026-2027 op de website van UWV. Het rapport bevat ook cijfers per regio.

Bronnen: HRcommunity, NOS, Accountant.nl en UWV Regio in Beeld 2026-2027.

Veelgestelde vragen

Wat zegt UWV Regio in Beeld 2026-2027 over de arbeidsmarkt? +

Het rapport beschrijft een arbeidsmarkt met een hoge arbeidsparticipatie en tegelijk veel moeilijk vervulbare vacatures. UWV concludeert dat het tekort steeds meer een kwestie is van vaardigheden die niet aansluiten op de vraag van werkgevers.

Wat is skills-based werven? +

Bij skills-based werven selecteer je kandidaten op wat ze kunnen, en niet op hun diploma of eerdere functietitel. Zo bereik je meer potentiële kandidaten, ook uit andere beroepen of sectoren.

Hoeveel hogeropgeleiden zitten er in de WW? +

Volgens UWV had in 2022 30 procent van de WW-gerechtigden een hbo- of wo-opleiding. Dit jaar is dat 38 procent. Een deel van de stijging komt doordat Nederland meer hogeropgeleiden telt, maar UWV ziet ook een rol voor AI.

Waarom komt levenslang ontwikkelen volgens AWVN moeilijk van de grond? +

Werkgevers weten niet altijd hoe ze ontwikkeling goed organiseren. Medewerkers die tevreden zijn met hun baan en salaris, denken bovendien weinig na over hun loopbaan op de lange termijn.

Bronnen

HRM365 schrijft eigen artikelen op basis van deze bronnen. Dit artikel is informatief en geen juridisch advies.

Verder lezen

Gerelateerd

Woman in suit shows document to man
Nieuws

Arbeidsrecht

UWV past compensatie transitievergoeding aan: wat moet je aanleveren?

UWV gebruikt vanaf 21 december 2026 een andere berekeningswijze voor compensatie van de transitievergoeding bij ex-werknemers met toeslagen of wisselende uren. De afschaffing van de regeling is bovendien uitgesteld naar 1 januari 2028.

17 nov. 2026 · 4 min

three women sitting at the table
Nieuws

Werving & Selectie

Werkloosheid onder migranten stijgt sneller dan gemiddeld

Volgens het CBS loopt de werkloosheid onder migranten sinds 2025 sneller op dan bij de rest van de beroepsbevolking. Vooral jongeren zijn kwetsbaar, en ook een diploma biedt niet altijd bescherming.

13 nov. 2026 · 3 min

person holding white printer paper
Nieuws

Verzuim & Arbo

UWV rekent compensatie transitievergoeding vanaf 21 december anders

UWV verandert per 21 december 2026 de manier waarop het compensatie voor de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid berekent. Het gaat om ex-werknemers met toeslagen of wisselende uren; werkgevers kunnen onder voorwaarden ook een eerdere aanvraag laten herbeoordelen.

13 nov. 2026 · 4 min