Onderkruipersverbod geldt vanaf 2027 ook voor inleners

Vanaf 1 januari 2027 kan bij een staking niet alleen het uitzendbureau, maar ook de inlenende werkgever worden aangesproken als ingehuurde krachten het werk van stakers overnemen. Dat schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Tweede Kamer, meldt Personeelsnet. Personeel uit andere onderdelen van hetzelfde concern mag wel worden ingezet.

Wat verandert er precies?

Het onderkruipersverbod staat in artikel 10 van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi). Een intermediair mag geen arbeidskrachten ter beschikking stellen voor werk bij een bedrijf waar wordt gestaakt. Het gaat om werkzaamheden waarop de staking betrekking heeft.

Tot nu toe richt het verbod zich op de partij die de arbeidskrachten levert, zoals een uitzendonderneming. De Nederlandse Arbeidsinspectie wees erop dat hierdoor de inlener buiten schot blijft, terwijl die de stakingsbreking feitelijk organiseert. Op 1 januari 2027 verandert dat: vanaf dan kan ook de inlenende werkgever in overtreding zijn.

Achtergrond: brede steun voor de wijziging

Volgens de Arbeidsinspectie kan met de uitbreiding effectiever worden voorkomen dat ingehuurde krachten het werk van stakers overnemen. Werkgevers- en werknemersorganisaties waren het erover eens dat het verbod ook voor de inlener moet gelden. De wetswijziging is door beide Kamers aangenomen en gepubliceerd in het Staatsblad.

Uitzondering voor personeel uit het eigen concern blijft

Over één punt bleven werkgevers en werknemers het oneens: het inzetten van werknemers uit andere onderdelen van hetzelfde concern. De Arbeidsinspectie wilde het verbod ook hierover laten gelden. Werknemersorganisaties vinden dat deze inzet het stakingsrecht kan ondergraven. Werkgeversorganisaties vinden dat een onderneming de gevolgen van een staking met eigen personeel moet kunnen opvangen, ook als dat personeel elders in het concern werkt.

Minister Vijlbrief houdt de bestaande uitzondering in stand. Volgens hem heeft een onderneming een gerechtvaardigd belang om de gevolgen van een staking met eigen mensen op te vangen. Werknemers uit andere concernonderdelen mogen het werk waarop de staking betrekking heeft daarom geheel of gedeeltelijk overnemen.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Bij een arbeidsconflict moet je vanaf 2027 niet alleen kijken naar wat je uitzendbureau of andere uitlener mag doen. Ook je eigen organisatie kan verantwoordelijk worden gehouden voor naleving. De volgende stappen helpen om dat op orde te hebben:

• Breng je inhuur in kaart. Stel vast welke uitzendkrachten, gedetacheerden en andere ingehuurde krachten in welke afdelingen werken en welk werk zij doen.
• Maak een onderscheid tussen extern en intern. Ingehuurde krachten mogen het werk van stakers niet overnemen. Werknemers uit andere concernonderdelen mogen dat wel.
• Leg vooraf vast waar vervangers vandaan komen. Noteer bij een dreigende staking voor welke werkzaamheden extra personeel wordt ingezet en uit welk deel van de organisatie het komt.
• Spreek af met uitleners. Kijk of je inhuurcontracten en afspraken met uitzendbureaus rekening houden met een staking, en maak daar zo nodig afspraken over.
• Betrek juridisch advies. Twijfel je of een vorm van inzet onder het verbod valt, leg dat dan voor aan een jurist voordat de staking begint. Op overtreding staan sancties.
• Houd rekening met sentiment. Ook als inzet vanuit het eigen concern is toegestaan, kan die de verhoudingen verder onder druk zetten.

Dat laatste punt is van belang als de onvrede bij een staking breder leeft dan op één locatie. Zet je dan personeel uit andere onderdelen in, dan kan het conflict uitbreiden naar collega's die je juist als reserve had ingepland. Overleg daarom tijdig met de ondernemingsraad en de leidinggevenden van de betrokken onderdelen.

Bron en verdere stappen

De precieze tekst van de wetswijziging staat in het Staatsblad. Voor vragen over handhaving kun je terecht bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Werk je met meerdere uitleners of in een concernstructuur, controleer dan ruim voor 1 januari 2027 hoe jouw inzet van externe en interne krachten er in de praktijk uitziet.