Kabinet werkt aan mantelzorgverlof en meer steun voor mantelzorgers
Het kabinet heeft op 9 oktober 2026 de Mantelzorgagenda 2027-2030 naar de Tweede Kamer gestuurd. Onderdeel is het uitwerken van scenario's voor een mogelijk mantelzorgverlof; de Kamer hoort daar in de eerste helft van 2027 meer over.
Het kabinet heeft op 9 oktober 2026 de Mantelzorgagenda 2027-2030 naar de Tweede Kamer gestuurd. Onderdeel daarvan is een onderzoek naar een mogelijk mantelzorgverlof, naast extra geld voor ondersteuning via gemeenten. Voor werkgevers is vooral relevant dat het kabinet de combinatie van werk en mantelzorg wil verbeteren en maatwerk op de werkvloer wil stimuleren.
Wat het kabinet voorstelt
Volgens Rijksoverheid.nl zorgen in Nederland 5,5 miljoen mensen voor een naaste. Veel van hen hebben daarnaast betaald werk, volgen een studie of gaan naar school. Het kabinet wil overbelasting voorkomen en richt zich daarom op drie punten: werk en studie beter combineren, mantelzorgers de kans geven om op adem te komen, en de zorg meer als verantwoordelijkheid van de hele samenleving zien.
De agenda is opgesteld door minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport), mede namens minister Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) en staatssecretaris Tielen (Onderwijs en Emancipatie). Sterk benadrukt dat mantelzorg voor veel mensen vanzelfsprekend is, maar ook zwaar kan zijn. In haar woorden: "Mantelzorgers zijn onmisbaar en geven een gezicht aan de zorgzame samenleving" (minister Sterk, via Rijksoverheid.nl).
Mantelzorgverlof: eerst scenario's
Het meest opvallende voor HR is het mogelijke mantelzorgverlof. Dat is nadrukkelijk nog geen besluit. Het kabinet werkt scenario's uit, en de minister van SZW informeert de Tweede Kamer daar in de eerste helft van 2027 over. Er is dus nog niets bekend over de duur, de hoogte van een eventuele doorbetaling of wie de kosten draagt. Zulke uitkomsten bepalen straks de impact op de loonkosten en de roosterplanning.
Los daarvan bestaat er al zorgverlof in de Wet arbeid en zorg. Controleer bij het UWV of de Rijksoverheid de actuele voorwaarden, want die verschillen per verlofvorm.
Bewustzijn en maatwerk op het werk
Naast mogelijk verlof wil het kabinet het bewustzijn over mantelzorg vergroten bij werkgevers en onderwijsinstellingen. Het doel is meer ruimte voor maatwerk, zoals flexibelere werktijden of ruimere deadlines. Het gaat hier om stimuleren en niet om verplichten: in de agenda staan geen nieuwe wettelijke eisen voor werkgevers voor dit onderdeel.
Geld voor respijtzorg en gemeenten
Mantelzorgers moeten volgens het kabinet af en toe even afstand kunnen nemen van hun zorgtaak. Daarvoor zijn voorzieningen nodig als logeerzorg of respijtzorg, waarbij iemand anders tijdelijk de zorg overneemt. Gemeenten ontvangen daarvoor vanaf 2027 structureel 25 miljoen euro per jaar uit het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg. Samen met de VNG richt het kabinet bovendien een team op dat gemeenten helpt hun aanbod te versterken.
Verder investeert het kabinet via het Gemeenschapsfonds in gemeenschapsvorming. De regeling voor mantelzorgwoningen wordt makkelijker en uitgebreid naar familiewoningen, zodat ouderen die nog geen directe zorg nodig hebben alvast bij hun kinderen kunnen wonen, of andersom. De Tweede Kamer wordt periodiek over de voortgang van de agenda geïnformeerd.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Er verandert voorlopig niets aan je wettelijke verplichtingen. Toch is het verstandig om je nu voor te bereiden, zeker omdat een mogelijk verlof de personeelsplanning kan raken. Concrete stappen:
- Breng de situatie in kaart. Vraag, bijvoorbeeld in een medewerkersonderzoek of gesprekscyclus, of medewerkers mantelzorgtaken hebben en welke ruimte ze nodig hebben. Respecteer daarbij privacy: niemand hoeft details over de zorgvraag te delen.
- Ken de bestaande regelingen. Zorg dat leidinggevenden weten welke vormen van zorgverlof er nu zijn en wat in jullie cao of personeelsreglement staat.
- Leg maatwerkafspraken vast. Flexibele werktijden, thuiswerken of verschuiving van deadlines zijn alleen werkbaar als leidinggevenden weten wat is toegestaan en hoe je dit eerlijk toepast.
- Maak het bespreekbaar. Medewerkers melden mantelzorg vaak pas als het misgaat. Een duidelijk aanspreekpunt en een open houding verlagen de drempel.
- Wijs op lokale ondersteuning. Gemeenten krijgen vanaf 2027 extra middelen. Informeer medewerkers over het mantelzorgaanbod in hun gemeente.
- Volg de ontwikkelingen. De scenario's voor mantelzorgverlof komen in de eerste helft van 2027 naar de Kamer. Bekijk dan wat dit betekent voor je verlofadministratie en loonkosten.
Wat nog open staat
De Mantelzorgagenda 2027-2030 is een beleidskader en geen wetgeving. Of er een mantelzorgverlof komt, hoe het eruitziet en per wanneer het zou kunnen ingaan, is nog niet duidelijk. Raadpleeg voor de laatste stand van zaken Rijksoverheid.nl en de Kamerstukken.
Veelgestelde vragen
Komt er een wettelijk mantelzorgverlof? +
Dat is nog niet besloten. Het kabinet werkt scenario's uit voor een mogelijk mantelzorgverlof. De minister van SZW informeert de Tweede Kamer daarover in de eerste helft van 2027.
Hoeveel mantelzorgers zijn er in Nederland? +
Volgens de Rijksoverheid zorgen in Nederland 5,5 miljoen mensen voor een naaste. Veel van hen combineren dat met betaald werk of een studie.
Wat is respijtzorg? +
Respijtzorg is het tijdelijk overnemen van zorgtaken door iemand anders, bijvoorbeeld via logeerzorg. Zo kan een mantelzorger op adem komen.
Moet ik als werkgever nu al iets veranderen? +
De Mantelzorgagenda bevat nog geen nieuwe verplichtingen voor werkgevers. Wel is het verstandig om bestaande verlofregelingen te kennen en afspraken over flexibel werken voor mantelzorgers vast te leggen.
Bronnen
HRM365 schrijft eigen artikelen op basis van deze bronnen. Dit artikel is informatief en geen juridisch advies.