Booking.com tegenover eigen or in rechtbank over verplichte kantoordagen
Booking.com vraagt de rechtbank in Amsterdam om vervangende toestemming voor twee verplichte kantoordagen, omdat de ondernemingsraad niet instemt. De zaak laat zien wanneer een werkgever de or nodig heeft bij een wijziging van het thuiswerkbeleid.
Booking.com en de eigen ondernemingsraad (or) stonden op dinsdag 6 oktober 2026 tegenover elkaar in een kort geding bij de rechtbank in Amsterdam. Het reisplatform wil dat medewerkers van het Amsterdamse hoofdkantoor minimaal twee dagen per week op kantoor werken. De or stemt daar niet mee in. Voor werkgevers is de zaak relevant omdat zij laat zien hoe ver het instemmingsrecht van de or reikt bij thuiswerkbeleid.
Waar gaat het geschil over?
Volgens het FD gaat het om circa 7000 werknemers van het hoofdkantoor in Amsterdam. Booking.com Holding bv wil dat zij voortaan ten minste twee dagen per week op kantoor zijn. NU.nl en SalarisNet melden dat de zaak dinsdag diende. De uitkomst is op het moment van schrijven niet bekend.
Booking.com stelt dat het niet gaat om een wijziging van het aantal thuiswerkdagen. Binnen het bedrijf geldt sinds 2022 al de aanbeveling om twee dagen per week op kantoor te werken. Een deel van de medewerkers volgt die aanbeveling volgens het bedrijf niet en werkt grotendeels of vrijwel volledig vanuit huis. Dat is, aldus een woordvoerder tegenover het FD, nadelig voor teambuilding, samenwerking en productiviteit. Onderzoek onder eigen medewerkers zou bovendien laten zien dat samenwerken op kantoor sneller en prettiger gaat.
Het bedrijf wil medewerkers wel keuzevrijheid laten: één kantoordag bepaalt het team samen met de manager, de andere dag kiest de medewerker zelf. De or vindt volgens de woordvoerder dat er geen zakelijke reden is om twee kantoordagen verplicht te stellen. De advocaat van de or was maandag niet bereikbaar voor commentaar.
Waarom moet de or instemmen?
Volgens het FD vallen thuiswerkregelingen op grond van recente rechterlijke uitspraken onder de arbeidsomstandigheden in de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). De situatie van een werknemer op kantoor verschilt immers van die thuis. Wil de werkgever het aantal thuiswerkdagen wijzigen, dan is instemming van de or nodig.
Eerdere zaken laten zien wat er mis kan gaan als die stap wordt overgeslagen. Vorig jaar oordeelde de kantonrechter dat laptopfabrikant Asus het aantal thuiswerkdagen niet van drie naar twee mocht terugbrengen zonder dit aan de or voor te leggen. Ook bij machinebouwer Caterpillar was geen instemming gevraagd, terwijl de WOR die wel voorschreef.
Wat maakt de zaak van Booking.com anders?
Niels van der Neut, universitair docent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, wijst er in het FD op dat Booking.com de 'koninklijke route' bewandelt. Het bedrijf legde het voorstel eerst aan de or voor en vraagt nu de rechter om vervangende toestemming.
‘Dat is zoals de wetgever het heeft bedacht.’ (Niels van der Neut, aan het FD)
Die toets is volgens Van der Neut zwaar. Meestal verleent de rechter vervangende toestemming alleen als het onredelijk is dat de or niet heeft ingestemd.
De praktijk telt mee
Een belangrijk punt is wat er de afgelopen jaren feitelijk is gebeurd. Van der Neut zegt dat arbeidsvoorwaarden niet alleen op papier ontstaan, maar ook als verworven recht. Mocht iemand jarenlang volledig thuiswerken, dan kan dat in feite een arbeidsvoorwaarde zijn geworden.
Dat de aanbeveling schriftelijk is vastgelegd en door HR is gecommuniceerd, hoeft volgens hem dus niet te volstaan. De rechter kan kijken of de werkgever medewerkers er actief op heeft aangesproken, gesprekken heeft gevoerd en duidelijk heeft gemaakt dat kantoorpresentie echt gewenst is. Of dat het juist al jaren stilzwijgend is toegestaan dat mensen veel minder op kantoor komen. Dat laatste weegt de rechter mee, aldus Van der Neut.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Ook als jouw organisatie kleiner is dan Booking.com, zijn er duidelijke aandachtspunten zodra je het thuiswerkbeleid wilt aanscherpen:
- Leg wijzigingen voor aan de or. Heb je een ondernemingsraad, ga er dan van uit dat een wijziging van de thuiswerkregeling instemming vereist. Asus en Caterpillar laten zien dat overslaan van deze stap kan leiden tot een oordeel van de rechter.
- Breng de feitelijke situatie in kaart. Hoeveel dagen werken medewerkers nu daadwerkelijk op kantoor en sinds wanneer? Dat bepaalt of je spreekt van een nieuwe regel of van het bijsturen van een bestaande.
- Maak aanbevelingen niet vrijblijvend zonder erover te praten. Een mailtje of intranetbericht is mogelijk te weinig. Voer gesprekken, laat leidinggevenden de norm uitdragen en leg vast wat er is besproken.
- Onderbouw het zakelijk belang. Booking.com wijst op samenwerking, teambuilding en productiviteit, en op eigen medewerkersonderzoek. Heb je zulke gegevens, dan helpt dat in het overleg met de or.
- Bied waar mogelijk ruimte. Booking.com laat medewerkers een van de twee dagen zelf kiezen. Zo'n verdeling kan het gesprek met de or vergemakkelijken.
- Houd rekening met een zware toets. Instemming via de rechter is geen route om op te rekenen als overleg vastloopt.
Wat is de volgende stap?
De uitspraak van de rechtbank in Amsterdam is nog niet bekend. Volg de berichtgeving op de website van de rechtspraak en in vakmedia om te zien hoe de rechter de feitelijke praktijk bij Booking.com weegt.
Veelgestelde vragen
Mag een werkgever thuiswerkdagen zomaar verminderen? +
Nee. Volgens recente rechterlijke uitspraken valt een thuiswerkregeling onder de arbeidsomstandigheden in de Wet op de Ondernemingsraden. Heb je een or, dan heb je voor een wijziging in principe instemming nodig.
Wat is vervangende toestemming van de rechter? +
Als de ondernemingsraad niet instemt met een voorgenomen besluit, kan de werkgever de rechter vragen die toestemming te vervangen. Volgens universitair docent Niels van der Neut is dat een zware toets: de rechter verleent die meestal alleen als het onredelijk is dat de or niet instemde.
Wat speelde er bij Asus en Caterpillar? +
Bij Asus oordeelde de kantonrechter vorig jaar dat het aantal thuiswerkdagen niet van drie naar twee mocht zonder de or erbij te betrekken. Bij Caterpillar was eveneens geen instemming van de or gevraagd, terwijl dat volgens de WOR verplicht was.
Kan een aanbeveling om op kantoor te werken genoeg zijn? +
Niet per se. Volgens Van der Neut kijkt de rechter ook naar wat er in de praktijk gebeurde: is de aanbeveling actief uitgedragen, of is het jarenlang stilzwijgend geaccepteerd dat mensen vooral thuiswerkten?
Bronnen
- NU.nl Economie ↗
- SalarisNet ↗
- fd.nl ↗
HRM365 schrijft eigen artikelen op basis van deze bronnen. Dit artikel is informatief en geen juridisch advies.